Czas decyduje, kogo spotkasz w życiu.
Twoje serce decyduje, kogo chcesz w swoim życiu,
a twoje zachowanie decyduje,
kto dostanie się do twojego życia.
(Budda)
Zaledwie kilkanaście kroków od tętniącego życiem Piazza Duomo, znajduje się jedno z najbardziej zaskakujących miejsc, które z zewnątrz nie wyróżnia się niczym szczególnym... Przy Piazza Santo Stefano znajduje się kościół San Bernardino alle Ossa... Zbudowany w stylu barokowo-rokokowym w 1750 roku według projektu architektów: Andrei Biffi'ego i Carlo Giuseppe Merlo...
Wszystko zaczęło się w XII wieku, kiedy w pobliżu bazyliki Santo Stefano Maggiore działał szpital miejski... Cmentarz szpitalny szybko się zapełniał... W 1210 roku podjęto decyzję o wybudowaniu osobnego pomieszczenia - ossario (kostnicy) do przechowywania kości pochowanych, zwalniając w ten sposób miejsce na nowe groby... W 1269 roku obok ossuarium wybudowano mały kościółek poświęcony Matce Boskiej, świętemu Sebastianowi i świętemu Ambrożemu... W XV wieku kościół trafia pod opiekę bractwa zakonnego, które zaliczało świętego Bernardyna z Sienny do grona świętych patronów... W XVII wieku zawaliła się dzwonnica, niszcząc pierwotne ossuarium... Odbudowa trwa kilkanaście lat, ale w XVIII wieku kościół rozbudowano do obecnych rozmiarów...
Z zewnątrz kościół przypomina budynek mieszkalny, z oknami i drzwiami rozmieszczonymi regularnie na trzech poziomach... Na parterze znajdują się główne drzwi wejściowe, większe, otoczone gzymsem... Po bokach, dwa boczne wejścia z bogatymi barokowymi portalami i posągami św. Bernardyna i św. Sebastiana...
Przez główne drzwi weszłam do atrium, utworzonego z poprzedniego kościoła... Kilka kroków dalej zobaczyłam tabliczkę na posadzce wskazującą miejsce, w ktorym 26 grudnia 1476 roku zamordowano okrutnego księcia Mediolanu Galeazzo Marię Sforzę, który był dziadkiem polskiej królowej Bony....
Przeszyłam przez atrium, pokonałam jeszcze kilka schodów i wtedy znalazłam się ośmiokątnej nawie kościoła... Jest pomalowana w jasnych, pastelowych kolorach, które optycznie powiększają przestrzeń i ją rozjaśniają ... Ściany są podkreślone podwójnymi pilastrami z kapitelami... Spośród ośmiu boków nawy, jeden odpowiada wejściu do nawy, przeciwległy do prezbiterium, a dwa boczne do kaplic bocznych... Nawę nakrywa okrągła kopuła podzielona na osiem segmentów...
Po prawej stronie atrium znajduje się korytarz, który prowadzi do ossuarium... W korytarzu obrazy: Ukrzyżowanie, świętej Teresy, figura Matki Boskiej, zabytkowy Krucyfiks... Jest też gablota w której znajduje się szkielet małej dziewczynki oraz figurki związane z motywem dziecięcym... Właściwie jest to woskowa figurka ubrana w stroje z XIX wieku... Według legendy, co roku w nocy z 1 na 2 listopada ( w Dzień Zaduszny) szkielet dziecka ożywa... Maria Bambino pociąga za sobą inne szkielety ze ścian kaplicy, rozpoczynając upiorny taniec...
Dopiero po wejściu do środka kaplicy zrozumiałam, dlaczego to miejsce od wieków budzi emocje... Pierwsze wrażenie faktycznie jest makabryczne... Ściany kaplicy są niemal w całości pokryte piszczelami, kośćmi i czaszkami, ułożonymi w niszach, na gzymsach, filarach... Wszystkie szczątki prawdopodobnie pochodzą od zmarłych ze szpitala Brolo... W centrum kaplicy, w gablocie znajduje się figura Matki Boskiej Bolesnej bolejącej nad ciałem Jezusa Chrystusa po Jego zdjęcia z krzyża...
Ta specyficzna forma sztuki sakralnej, rozwijająca się głównie od czasów średniowiecznych do baroku, nie miała na celu epatowania horrorem, lecz niosła ze sobą głębokie przesłanie religijne Memento mori (pamiętaj o śmierci)... Kaplica w kościele San Bernardino zachęca zwiedzających do refleksji na ulotnością życia i obietnicą zmartwychwstania...
Wszyscy jesteśmy tu, tylko na chwilę... Życie jest niezwykle kruche i krótkie... Ale jednocześnie właśnie dlatego jest takie cenne..
Wysoko na sklepieniu ossuarium znajduje się fresk Triumf dusz, autorstwa Sebastiana Ricci'ego, włoskiego malarza okresu baroku, twórcę malarstwa dekoracyjnego... Na fresku widzimy dusze ludzkie unoszone do nieba przez anioły... Ciepła, świetlista paleta barw tworzy silny, metaforyczny kontrast z ludzkimi kośćmi, które wypełniają ściany...
Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...
Serdecznie wszystkich pozdrawiam...














Tak, śmierć jest pewna, warto się z tą myślą oswoić, przyjąć za pewnik, wtedy nie będzie budzić strachu...
OdpowiedzUsuńBasiu, to naprawdę głębokie i bardzo dojrzałe stwierdzenie. Oczywiście, oswajanie się ze śmiercią nie oznacza rezygnacji z życia, ale pozwala przeżyć je pełniej i z mniejszym lękiem. Serdecznie pozdrawiam:)
UsuńSeems macabre in the extreme to me, but religion is often that way, isn’t it? Happy Sunday - David
OdpowiedzUsuńWell, what can one say? Reflection on the phenomenon of death has been a constant companion to humanity. Ancient thinkers pondered it, modern thinkers explored it further; death appears as a recurring motif in literature and art.
UsuńBest regards, David:)
Piękne zdjęcia.
OdpowiedzUsuńkrzysiekpolcyn.blogspot.com
Bardzo dziękuję i pozdrawiam:)
UsuńI find the concept of Memento Mori particularly moving, reminding us that life is fleeting and that even the most haunting places can offer profound reflections on our own existence.
OdpowiedzUsuńThat’s true! *Memento mori* (Latin for "remember that you must die") is a centuries-old philosophical and religious concept that serves as a reminder of the inevitability of death and the fragility of human life.
Usuń*Memento mori* was also used as a greeting by medieval monks—specifically the Trappists, Carthusians, and Camaldolese.
Greetings:)
Have a nice Sunday Lucja-Maria!
OdpowiedzUsuńDear Anne!
UsuńI wish you a beautiful autumn week and send you my best regards.
Łucjo, niezwykłe miejsce odkryłaś w Mediolanie! ❤️ Przyznam, że choć byłam we Włoszech, o tym kościele wcześniej nie słyszałam. Trochę przerażające, a jednocześnie niesamowicie ciekawe. Szczególnie poruszyła mnie historia ossuarium i przesłanie, jakie kryje się za tymi wszystkimi ludzkimi szczątkami. Właśnie takie miejsca przypominają nam, jak kruche jest życie i jak ważne, żeby doceniać każdą chwilę. ❤️ A legenda o dziewczynce ożywającej w noc zaduszną dodaje temu miejscu jeszcze więcej tajemniczości. Dziękuję za tę ciekawą opowieść! 🥰
OdpowiedzUsuńAniu! W czasie podróży nie wszędzie przecież docieramy i nie wszystko uda nam się zobaczyć. Tak. Ossuaria (kaplice czaszek) to niezwykle miejsca, przypomnienie o kruchości ludzkiego życia i nieuchronności przemijania. Gdy wchodzę do takiego miejsca i otacza mnie widok tysięcy kości, to mocno zastanawiam się nad życiem i przemijaniem. Serdecznie pozdrawiam:)
UsuńMediolan kojarzy się głównie z modą i gwarnym placem przed katedrą, a Ty pokazałaś jego zupełnie inne, tajemnicze oblicze. Nie przepadam za ossuariami i zazwyczaj unikam takich miejsc, bo budzą we mnie niepokój. Dziękuję za tę dawkę historii i refleksji. Pozdrawiam serdecznie:-)
OdpowiedzUsuńRozumiem, że ossuaria (kaplice czaszek, miejsca przechowywania kości) mogą wzbudzać mieszane uczucia – dla wielu osób bywają przytłaczające, zbyt mroczne lub po prostu estetycznie niepokojące. Wiem też, że u wielu osób budzą dyskomfort, lęk lub po prostu nie wpisują się w ich estetykę podróżowania. Choć są ważnym elementem historii i sztuki sepulkralnej, potrafią przytłoczyć.
UsuńPrzesyłam Ci serdeczne pozdrowienia.
Sama niedawno byłam we Włoszech i o ile rozumiem fascynację ludzi architekturą czy historią samą w sobie, o tyle klimat i autochtoni to kompletnie nie moja bajka... mimo to zaprezentowana Kaplica Kości przyciąga uwagę i chętnie sama bym ją zwiedziła - to musiało być niesamowite przeżycie.
OdpowiedzUsuń1 listopada to wyjątkowy dzień. Dzień zadumy, refleksji i pamięci o tych, którzy odeszli.
UsuńW tym szczególnym czasie wspominamy naszych bliskich, ale także tych znanych nam ludzi. Ossuarium to miejsce, które przypomina nam o śmierci ( Memento mori). Wydaje mi się, że ten post jest na miejscu, w takim dniu.
Pozdrawiam serdecznie:)
Nie miałam na myśli nic złego! =) chciałam jedynie podzielić się własną refleksją, że większość ludzi zachwyca się Italią, a dla mnie nie było efektu 'wow'.
UsuńOczywiście, post jest adekwatny do tematu Dnia Wszystkich Świętych i Ossuarium piękne mimo świadomości, z czego zostało zbudowane.
Wybacz, że tak to odebrałaś. Pół nocy nie spałam, a brak snu czasem potrafi niesamowicie namieszać w głowie i sprawić, że mózg spłatał mi figle.
UsuńA galerią Uffizi nie zachwyciłaś się gdy stałaś oko w oko z dziełami, które dotąd znało się tylko z podręczników?
Serdecznie pozdrawiam:)
Słowo pisane ma to do siebie, że interpretacja nie jest czasem jednoznaczna 😉 Na spokojnie, jeszcze raz: Galeria Uffizi była przepiękna i doświadczenie obcowania z dziełami mistrzów, o których uczyłam się dawno temu, było niesamowitym przeżyciem; podobnie jak architektura Placu Cudów w Pizie - to mnie zachwyca, jak najbardziej. Natomiast sam klimat kraju, wąskie uliczki (dla jednych urokliwe, dla mnie niekoniecznie), zbyt intensywne słońce, niemili tubylcy i przede wszystkim na każdym kroku osoby proszące o drobne - to kompletnie mi się nie podobało i nie zachęciło do odbycia kolejnej podróży w tamtą stronę świata.
UsuńUwielbiam historię, ale jestem raczej zimnolubna i z niecierpliwością wyczekuję momentu powrotu do Szkocji - tam historia jest jak żywa, kryje się w architekturze za rogiem, muzea są za darmo, a mieszkańców autentycznie interesuje jak się czujesz i co porabiasz 😊
Tyle czaszek w jednym miejscu nigdzie nie widziałam. I jeszcze te ożywające opowieści. Niezwykłe miejsce! Robi ogromne wrażenie, że aż ciarki przechodzą.
OdpowiedzUsuńDobre miejsce na dzisiejsze święto. Dzięki za jego pokazanie Lusia. Pozdrawiam:)))
Usiu! Przypuszczam, że byłaś w Kaplicy Czaszek w Czermnej (dzielnica Kudowy-Zdroju w województwie dolnośląskim), którą zbudował czeski ksiądz Wacław Tomaszek. To mała barokowa kapliczka, właściwie zbiorowy grobowiec, upamiętniający ofiary z czasów wojny trzydziestoletniej i innych konfliktów militarnych w okresie XVII i XVIII w. Kolejne ossuarium widziałam w Hallstatt w dolnej kondygnacji kaplicy św. Michała przy cmentarzu i kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Na moim blogu jest też inne ossuarium znajdujące się w Siedlcu w Kutnej Horze w Czechach. Ten post powstał w powiązaniu z 1 Listopada.
UsuńSerdecznie pozdrawiam:)
Już trochę ossariów widzieliśmy, ale po raz pierwszy w takim barokowym wydaniu. Twój post jak najbardziej pasuje do klimatu dnia 1 listopada, chociaż może nie każdy tak samo to odczuwa.
OdpowiedzUsuńDziękuję za pokazanie i pozdrawiam :)
Zauważyłeś, że w ostatnim czasie turystyka cmentarna staje się nowym trendem w podróżowaniu? 1 listopada staram się zaprezentować zabytkową nekropolię, ossuarium lub ciekawe nagrobki.
UsuńSerdecznie pozdrawiam:)
Kaplica Czaszek jest także w Wambierzycach, może nie takich rozmiarów jak ta w Mediolanie. I na pewno nie barokowa.
OdpowiedzUsuńPozdrawiam:)*
Kaplica Czaszek w Wambierzycach? Jestem zaskoczona tą informacją.
UsuńPozdrawiam serdecznie:)
San Bernardino alle Ossa to niezwykły kościół, jest ciekawy architektonicznie i ma interesującą historię. Byłam w nim chyba dwa razy, ale mnie nie zachwycił, bo nie przepadam za takimi ekspozycjami. W dobie baroku ludzie lubili takie rzeczy, jednak ja osobiście uważam, że szczątki ludzkie należy grzebać w krypcie lub ziemi. Mimo wszystko dobrze, że go pokazałaś, bo nie jest to miejsce tak znane jak inne Mediolańskie zabytki, no i temat odpowiedni na Święto Zmarłych. Przesyłam uściski!
OdpowiedzUsuńOh, niesamowite te kości, czaszki. Z jednej strony budzą lekką groze, a z drugiej zmuszają do zamyślenia się, do medytacji śmierci, kruchości naszego życia. Mamy je w sumie tylko na chwilkę...
OdpowiedzUsuńMe ha encantado esta iglesia, y como siempre has hecho un gran y maravilloso reportaje. Muchos besos Lucía.
OdpowiedzUsuń