sobota, 28 lutego 2026

Šibenik - Katedra świętego Jakuba

 







Miłość jest czymś, co możemy zrozumieć;

jest to stan, który możemy jedynie  doświadczyć.

(Virginia Woolf)












W starej, historycznej części Szybenika znajduje się Plac Republiki Chorwackiej (chor. Trg Republike Hrvatske)... Otacza on katedrę św. Jakuba, nad którą górują budynki  o typowej weneckiej architekturze, m.in. niewielki kościół św. Barbary oraz Ratusz  z XVI wieczną loggią...

W części placu, przed fasadą katedry świętego Jakuba znajduje się pomnik Juraja Dalmatiaca, znanego również jako Gorgio da Sebenico, czy też Giorgio Orsini... Ten wenecki rzeźbiarz i architekt urodził się w rzymskiej rodzinie szlacheckiej Orsini, w dalmatyńskim mieście Zara (obecnie Zadar), które było częścią Republiki Weneckiej... W 1441 roku kiedy mieszkał w Wenecji,  Giorgio został zaproszony do Szybenika, aby objął nadzór nad budową katedry świętego Jakuba... 

Plac Republiki Chorwackiej od wieków jest głównym miejscem spotkań mieszkańców miasta ale też obowiązkowym punktem dla każdego turysty... Tu toczyło się życie towarzyskie i publiczne...

* Šibenik - Spacer po mieście *










Katedra świętego Jakuba to unikatowy zabytek europejskiej architektury sakralnej, który ze względu na swą unikatową wartość, od 2000 roku znajduje się na Światowej Liście Dziedzictwa UNESCO... Została wzniesiona po południowej stronie najstarszego placu w mieście... Powstała na miejscu dawnego, romańskiego kościoła świętego Jakuba...

Pomysł budowy dużej świątyni katedralnej wywodzi się z XIII wieku, kiedy Szybenik uzyskał status miasta i własną diecezję... Budowa, z kilkoma przerwami trwała 105 lat, od 1431 do 1536 roku... Rozpoczęła się w gotyku weneckim a zakończyła w toskańskim renesansie... Zbudowana w całości z kamienia (wapienia z pobliskiego kamieniołomu) oraz marmuru z wysp Brač i Rab...

Początkowo, została pomyślana jako prosty kościół... Gdy do Szybenika przybył Giorgio, zmienił plany katedry... I to jemu świątynia zawdzięcza obecny wygląd... Giorgio powiększył budowlę o nawę boczną, absydę, zbudował prezbiterium i swoje dzieło baptysterium...

Najważniejszym elementem północnej fasady jest portal północny, tzw. Brama Lwa, dzieło mistrza Bonino z Mediolanu... Wejścia do katedry strzegą figury lwa i lwicy... Rzeźby zwierząt podtrzymują ośmiokątne kolumny, na których umieszczono postaci: Adama i Ewy... Posąg Ewy przyciąga uwagę, ponieważ ma ona pępek... A przecież według Księgi Rodzaju w Biblii, Ewa nie została "poczęta" w sensie biologicznym, lecz została stworzona przez Boga z boku (z żebra) Adama... Nad Bramą Lwa umieszczono herby dwóch biskupów

Nad figurami dobudowano gotyckie baldachimy z wczesnorenesansowymi rzeźbami świętych  Piotra i Jakuba, które są autorstwa Juraja Dalmatinaca... Fasada posiada układ trójdzielny, harmonizujący trójnawowym układem wnętrza... Fasada w kształcie trójliścia ma duże znaczenie, ponieważ rzadko zdarza się, aby fasada dosłownie odzwierciedlała wewnętrzną organizację trzech naw, a nie była jedynie fasadą dekoracyjną...





Katedra ma formę trójnawowej bazyliki z transeptem... Kopuła katedry dominuje nad panoramą miasta i symbolizuje morską tożsamość i ciągłość kulturową... Na jej szczycie znajduje się figura Michała Archanioła... To wiatromierz, obracający się zgodnie z kierunkiem wiatru... Ta kamienna kopuła, zbudowana zazębiających się płyt, stanowi przykład zaawansowanej konstrukcji, rzadko spotykanej w architekturze XV wieku...






Po wejściu do świątyni poczułam jej przytłaczający ogrom i ciemne trochę przerażające wnętrze... Dwanaście gotyckich  kolumn podtrzymuje ściany nawy głównej i kamienne, kolebkowe sklepienie... W prezbiterium ołtarz główny prawdziwe dzieło sztuki, z pozłacanymi dekoracjami i rzeźbami wykonany przez lokalnych artystów... Dwie ambony zawieszone na filarach transeptu... Jest też barokowy tron biskupi... Moja uwaga skupiła się na gotyckim krucyfiksie z XV wieku, autorstwa dalmatyńskiego rzeźbiarza Juraja Petrovicia...








W nawach bocznych znajdują się ołtarze m.in. słynny Ołtarz Świętego Krzyża, Ołtarz Świętych Trzech Króli, Ołtarz św. Sebastiana, Ołtarz św. Krzysztofa... We wnętrzu znajduje się wiele elementów przyciągających uwagę, m.in. przepiękna rozeta  w stylu pawich piór...




We wnętrzu katedry szczególną uwagę przyciąga niewielkie, ale jakże piękne baptysterium... To tu rodzi się nowe życie i spotykają dwa światy - gotyk i renesans...

Bogato zdobione sklepienie, zdobią płaskorzeźby aniołów, głowy cherubinów i imponująca głowa Boga Ojca... Z czterech rzeźb proroków, do dziś zachowały się dwie... Chrzcielnica znajduje się w centrum baptysterium... Jest niesiona przez trzy putta, autorstwa Juraja Dalmatinaca... 










Najbardziej niezwykłą cechą katedry jest słynny fryz z kamiennymi głowami, który znajduje się na zewnętrznych ścianach tylnej części budynku... Możemy tu zobaczyć 71 głów mężczyzn  prawdopodobnie  należących do mieszkańców Szybenika, a  współczesnych Giorgio da Sebenico...


Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...

Serdecznie wszystkich pozdrawiam...



środa, 25 lutego 2026

Zamek Czocha - dolnośląska twierdza

 







Choćbyśmy cały świat  przemierzyli w poszukiwaniu piękna,
nie znajdziemy go nigdzie,
jeżeli nie nosimy go w sobie.

(Ralph Waldo Emerson)








Zamek Czocha jest położony w południowo-zachodniej Polsce, w miejscowości w Sucha na Dolnym Śląsku... Jest to jeden z najbardziej fascynujących i jednocześnie tajemniczych zamków w Polsce... To miejsce, które każdy miłośnik zamków, historii, architektury czy natury powinien odwiedzić...

Ta średniowieczna warownia obronna została wzniesiona na przełomie XIII/XIV wieku, najprawdopodobniej z inicjatywy książąt świdnicko-jaworskich...

Przez wieki zmieniał właścicieli, był czeską, a później niemiecką strażnicą... W XV wieku zamczysko przechodzi w ręce Kaspra von Nostitz i przez ponad 250 lat był własnością tego rodu... To właśnie Nostitz'owie dokonują  gruntownej  przebudowy,  i budowla nabiera renesansowego wyglądu...

W trakcie kolejnej modernizacji zbudowano most pomiędzy podzamczem dolnym a zamkiem, przerzucony nad suchą fosą oraz okazałą bramę podzamcza górnego z cylindrycznymi basztami...


W 1909 roku  upadła rezydencja zostaje zakupiona przez Ernsta Friedricha Gütschowa, za olbrzymią, jak na owe czasy, sumę półtora milina marek... Rok później, Ernst  zlecił przebudowę zamku znanemu architektowi, znawcy architektury średniowiecznej, Bodo Ebhardtowi... Kosztująca ponad cztery miliony marek w złocie... Modernizacja nadała zamkowi styl romantycznej, zniemczonej warowni, wzorowanej na wizerunkach z XVII wieku... 










Zamek Czocha zwiedza się z przewodnikiem... Należy przybyć na miejsce co najmniej 10 minut wcześniej przed wyznaczoną godziną... Zwiedzanie zaczynamy od Sali Rycerskiej... Obejmuje wiele pomieszczeń, w tym Salę Marmurową, Skarbiec, Salę Biblioteczną, Portretową, Komnatę Książęcą, Sypialnię, Komnatę Córek, Wieżę Widokową...

Sala Rycerska zajmuje dwie kondygnacje i obwiedziona jest galeryjką wraz z emporą muzyczną... Posiada dekoracyjny strop kasetonowy, ciekawe żyrandole, ogromny neogotycki kominek ozdobiony rzeźbami, które symbolizują dobro i zło... Uwagę przykuwa ciemna, dębowa boazeria i szafa, która jest jedynym, oryginalnym meblem z wyposażenia...












Z pewnością imponująca jest Sala Biblioteczna, gdzie książki wypełniają wnęki umiejscowione od posadzki aż po sam sufit... Biblioteka jest połączona tajnym przejściem z salą Marmurową... Sekretne przejście jest dużą atrakcją turystyczną... Kolejne tajne przejście w tym pomieszczeniu prowadzi na krużganki...  Wiadomo, że przed wojną takich tajnych przejść, wejść było ponad czterdzieści... Obecnie jest ich 18, ale tylko przez 10 można przejść

W XVIII wieku znajdowały się tutaj bezcenne zbiory, które częściowo zostały strawione przez  pożar w 1798 roku... Część późniejszych zbiorów najprawdopodobniej wywiózł ze sobą do Drezna Ernst Friedrich Gütschow... Były to cenne artefakty, meble, zbroje, biżuteria, zabytkowa broń, dzieła Dürera inne obrazy... Odzyskano jedynie 25 tysięcy książek z kolekcji Gütschowa... Księgozbiór został przeniesiony do Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu... W oknach zachowały się witraże von Nostitz i von Gütschow... Ostatni przedwojenny właściciel zamku Czocha  był nie tylko  znanym kolekcjonerem sztuki ale także masonem... 











O zamku Czocha mówi się, że jest jednym z najbardziej tajemniczych polskich zamków... Nie tylko z powodu wspomnianych tajemniczych przejść, ale też z tego, co działo się w zamku w czasie II wojny światowej... W przekazach powojennych pojawia się wątek rzekomej szkoły szyfrantów Abwery i  badań nad tzw. "cudowną bronią"...











Zamek skrywa liczne tajemnice, tym samym przyciąga turystów głodnych emocji, poszukiwaczy skarbów... Tu przed wiekami rozgrywały się mroczne, rodzinne dramaty... Ta perła Dolnego Śląska owiana jest licznymi legendami o duchach... Rezyduje ich tu kilka, z różnych epok... Pałętają się po przestrzeni zamkowe, skazani na wieczną wędrówkę... 

Najsławniejszymi zjawami Zamku Czocha są dusze kobiet, których śmierć z rąk właścicieli zamku według legend  były karą za zdradę... Jedną z najsłynniejszych zjaw jest  Biała Dama (Gertruda)... Była  siostrą rycerza Hartunga von Kluxa, którego zdradziła za mieszek złota husytom... Jej duch nie może zaznać spokoju i błąka się po warowni bo nie chciano jej nawet w piekle...

Kolejną Białą Damą jest Ulkryka, która zginęła za zdradę męża... Joachim bardzo często wyjeżdżał...  A gdy wrócił do domu po dwuletniej wyprawie, zobaczył, że jego piękna żona urodziła dziecko, które nie mogło być jego...  Nowonarodzone dziecko rozkazał zamurować w kominku, a niewierną żonę wrzucono do studni na zamkowym dziedzińcu...








Zamek Czocha otoczony jest piękną roślinnością... Rosną tutaj liczne świerki, cyprysy, krzewy  różaneczników, lilaki... Sąsiadujący z zamkiem poziom podzamcza dolnego stanowi piękny ogród regularny z fontannami, altaną, barokowymi rzeźbami i repliką  Szermierza Hugo Lederera... Sierpniową porą zachwycałam się przepięknymi różami i hortensjami...


Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...

Serdecznie wszystkich pozdrawiam...





Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...