czwartek, 9 lipca 2026

Jelenia Góra - Spacer po mieście

 







Wszyscy pragniemy szczęścia i bardzo o nie zabiegamy.

Ale kiedy już przyjdzie, 

zaczynamy rozglądać się trwożnie za rachunkiem,

jaki nam przyjdzie za nie zapłacić.

(Jonathan Carroll)








Zwiedzanie miast i miasteczek to najlepszy sposób na odkrywanie lokalnej historii, architektury oraz tradycji... Każde miejsce ma swoją dusze, którą najłatwiej poznać, spacerując klimatycznymi uliczkami, próbując regionalnych potraw i obserwując życie codzienne mieszkańców... 

Jelenia Góra bywa nazywana stolicą Karkonoszy oraz perłą Sudetów... Leży w północnej części Kotliny Jeleniogórskiej, nad rzeką Bóbr... Wyobraźcie sobie, że to jedyne miasto w Polsce, które znajduje się w naturalnej niecce otoczonej aż pięcioma pasmami górskimi... Od zachodu - Góry Izerskie, od północy - Góry Kaczawskie, Od wschodu - Rudawy Janowickie, oraz od południa najwyższe pasmo Sudetów - Karkonosze... Jest to miasto o bogatej historii, sięgającej średniowieczna oraz licznych atrakcji... Założone w XII wieku przez Bolesława Krzywoustego... 

Według tradycji książę Bolesław wyruszył na objazd  swej zachodniej prowincji w 1108 roku... Pomimo zmęczenia, udał się na polowanie w lasach położonych nad rzeką Bóbr... Polowania były jedną z największych pasji Bolesława Krzywoustego... Od najmłodszych lat książę brał udział w śmiałych i niebezpiecznych wyprawach, traktując je jako znakomity trening wojskowy, pokaz hartu ducha i sposób na zdobycie sławy...

Jak głosi legenda wymyślona na potrzeby polskości naszych terenów, Bolesław w trakcie polowania dostrzegł na wzgórzu pięknego, wielkiego jelenia, który po chwili umknął w głąb lasu... Jakież było  zdumienie Krzywoustego, gdy w nocy zobaczył jego głowę w pobliżu obozu... Rzucił się ku niemu ze sztyletem i po krótkiej walce pokonał dumne zwierzę... Na pamiątkę  tego zdarzenia rozkazał wybudowanie grodu  na szczycie góry i nazwanie go Jelenią Górą...

Kto choć raz był w Jeleniej Górze, przyzna, że obecnie jest to jedno z najładniejszych miast w Polsce... Tutejszy Plac Ratuszowy okala ponad 50 malowniczych, różnokolorowych kamieniczek z podcieniami, wzniesionych głównie przez zamożnych jeleniogórskich kupców... Zbiegające się w tym miejscu arkady i fasady tworzą unikatowy klimat...












W centralnym punkcie Placu Ratuszowego znajduje się gmach ratusza... Został wzniesiony w drugiej połowie XVIII wieku według projektu Christopha Gottlieba Hedemann'a na miejscu wcześniejszej budowli z XVI wieku w wyniku zawalenia się wieży...

Przed elewacją południową budynku kamienna studnia z posągiem Neptuna z 1727 roku przypisywana Georgowi Leonardowi Weberowi... Na ulicach i placach Jeleniej góry  spotkałam niezwykłe bogactwo rzeźb plenerowych - od monumentalnych pomników po urokliwe, miniaturowe figurki ...  Na dobrą sprawę, to  miasto przekształciło się w prawdziwą galerię sztuki...

Jelenia Góra to miasto, które dla każdego podniebienia oferuje tradycyjne, regionalne smaki, które czerpią z lokalnych produktów... To miasto to gratka dla smakoszy... Restauracji, kawiarni, lodziarni tu co niemiara... Nasyceni, idziemy dalej...

Zaskoczyła i jednocześnie zachwyciła mnie rzeźba Szczudlarza jeleniogórskiego... To wyjątkowe dzieło sztuki wkomponowano w ścianę ratusza, wyróżnia się już z daleka...To praca znakomitego, armeńskiego artysty Vahana Bego... 




Kolejna niezwykła  rzeźba autorstwa armeńskiego artysty Vahana Bego to Porwanie Europy... Została ustawiona na skwerze u zbiegu ulicy Pocztowej i ulicy 1 Maja... Rzeźba nawiązuje do mitologii greckiej... Europa była tyryjską  królewną, córką Agerona, fenickiego władcy miast Sydonu i Tyru... Słynęła z niezwykłej urody... Zeus, zakochawszy się w Europie, przybrał postać pięknego, śnieżnobiałego byka... Zjawił się na łące, miejscu zabaw Europy... Uwiedziona łagodnością zwierzęcia usiadła na jego grzbiecie... Wtedy Zeus-byk zerwał się do ucieczki, aż znalazł się na Krecie, w grocie... Tutaj Europa urodziła Zeusowi dwóch synów... Rzeźba nawiązuje do podróży ku zjednoczonej Europie, a Polska symboliczna niczym mityczna Europa, wyrusza w nową drogę...









W Jeleniej Górze znajduje się wiele zabytkowych obiektów sakralnych, reprezentujących różne wyznania i style architektoniczne... Głównymi punktami na mapie religijnej i zabytkowej miasta, ktore odwiedziłam są: Kościół Podwyższenia Krzyża, dawniej znany jako Kościół Łaski, wybudowany w latach 1709 -1718... Jest to budowla barokowa o charakterze barokowym, która stanowiła niegdyś wotum wdzięczności protestantów po ugodzie altransztadzkiej... Kolejna bardzo ważna świątynia to: gotycka, trójnawowa Bazylika świętego Erazma i świętego Pankracego... Wzmiankowana po raz pierwszy w 1303 roku i przebudowywana w kolejnych wiekach...

Kaplica świętej Anny została umieszczona w średniowiecznej bastei i pełniła funkcję religijną i obronną... Nad portalem wejściowym umiejscowiony jest łaciński napis: Wzniesiono na chwałę wielkiej babki Chrystusa, świętej Anny...

Przy ulicy 1 Maja w Jeleniej Górze znajduje się prawosławna Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła... To dawny barokowy kościół pw. N.M.P. Budynek, który oglądamy dzisiaj został wzniesiony w I połowie XVIII wieku...

W granicach Jeleniej Góry znajduje się kilka historycznych krzyży pokutnych (inaczej pojednania)... Tego typu obiekty średniowiecznego prawa były fundowane przez zabójców na miejscu zbrodni jako forma zadośćuczynienia i ugody z rodziną ofiary... 








Od strony Wojanowa wjazdu do miasta do 1763 roku  Chroniła Brama Wojanowska... Pierwotnie była wzmocniona okazałą basztą... Znajdują się one (baszta i brama)na skrzyżowaniu dwóch istotnych arterii: ulicy 1 Maja i ulicy Konopnickiej... Gotycka brama z połowy XIV wieku stanowiła część średniowiecznych murów obronnych... Moją uwagę przykuły szczególnie dwa ozdobne kartusze z herbami Jeleniej Góry, Śląska, Prus...







Liczyrzepa znany jako Karkonosz, Duch Gór jest kluczową postacią dla legend o Karkonoszach... Ta mityczna postać, której wizerunek ukształtował się w średniowieczu, do dziś fascynuje, symbolizując potęgę i kapryśną naturę sudeckiej natury... Jelenia Góra i cały region kojarzony jest z mitycznym władcą i strażnikiem Karkonoszy... Miasto organizuje plastyczny konkurs a nagrodzone prace wystawione są przy ulicy 1 Maja...





Na maleńkim skwerku obok Baszty Brackiej możemy zobaczyć rzeźbę Don Kichota... Powstała w 1999 roku a jej autorem jest Vahan Bego... Rzeźba przedstawia dwóch bohaterów eposu Cervantesa: Don Kichite i jego wiernego giermka Sancho Pansę... Artysta za jej pomocą chciał ukazać wędrówkę jako poszukiwanie własnego miejsca na ziemi... Pracę tego artysty pierwszy raz zobaczyłam na ścianie elewatora zbożowego przy Moście Staromiejskim w Görlitz...



Nawiązania do legendy miasta widać na każdym kroku... Urocza rzeźba herbowego symbolu Jeleniej Góry stoi na skwerku między ulicami 1 Maja i Piłsudskiego... Mały Jelonek to praca gruzińskiego artysty Lewana Mantidze...

Na Placu Ratuszowym możemy zobaczyć czerwonego, witrażowego jelenia... Autorem rzeźby jest Piotr Hamonowski... W całym mieście zobaczymy zresztą wiele przeróżnych podobizn symbolicznych zwierząt...


Kolejna znana rzeźba to Jeleń ze snu  autorstwa Antoniego Walerycha, ustawiona jest przy ulicy Podwale, w sąsiedztwie Baszty Zamkowej... Nowoczesna, ażurowa rzeźba ze stali nierdzewnej, upamiętnia legendę o założeniu miasta...








Jedną z atrakcji w Jeleniej Górze są niewielkie, brązowe figurki jelonków, symbolu miasta... Każdy jelonek ma swoje imię, wybierane w drodze głosowania... Słynny Szlak Jelonków funkcjonuje od października 2020 roku... Tworzone są przez uczniów i nauczycieli z jeleniogórskiego Zespołu Szkół Rzemiosł Artystycznych...   Od momentu powstania szlak ten stale się rozrasta...


Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...

Serdecznie wszystkich pozdrawiam...




1 komentarz:

  1. Bardzo ładne te kolorowe kamienice, a samo miasto wygląda zachęcająco, ciekawie, czysto i estetycznie (pomijając parę bazgrołów na ścianie, które dostrzegłam gdzieś na drugim planie).

    Cieszę się, że wspomniałaś o szczudlarzu, bo jak tylko go zobaczyłam, od razu wpadł mi w oko, nie byłam jednak w stanie nic dowiedzieć się z tabliczki obok – miałam pytać, czy wiesz, jakie jest znaczenie tej rzeźby wkomponowanej w elewację, ale już wszystko wiem :)
    Uroczy jest również ten Szlak Jelonków!

    Lubię legendy, ale ta akurat nie przypadła mi do gustu ;) Dużo bardziej by mi się podobała, gdyby Krzywousty oswoił jelenia i uczynił go swoim pupilkiem, zamiast pozbawiać go życia :) No, ale pewnie musiał pokazać, że wyśmienity z niego łowca i podtrzymać swój wizerunek macho ;)

    OdpowiedzUsuń

Jeśli rozpoznasz siebie na zdjęciach i nie chcesz być na tym blogu, proszę poinformuj mnie o tym.
Ja bardzo szybko usunę te zdjęcia..

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...