W całym życiu szanuj prawdę tak,
by twoje słowa były bardziej wiarygodne od przyrzeczeń innych.
(Sokrates)
Począwszy od około VIII wieku p.n.e. starożytni Grecy masowo przybywali na przybrzeżne obszary południowych Włoch i na wybrzeża dzisiejszej Sycylii... Tutejszy klimat i dostęp do morza, były to idealne miejsca na osiedlanie się... Skolonizowane tereny nazywano Wielką Grecją (łac. Magna Graecia)... Handel był zwykle pierwszym krokiem w procesie kolonizacji... Następnie po ujarzmieniu lub włączeniu miejscowej ludności do kolonii, zakładano miasta... Aby ugruntować swoją dominację, pokazać swoje bogactwo i oczywiście służyć zwyczajowemu celowi religijnemu, budowali wspaniałe świątynie swoim bogom... Rozwinęła się cała pierwotna cywilizacja helleńska, odrębna, ale podobna do tej na kontynencie greckim...
Na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego w VI wieku p.n.e. greccy kolonizatorzy założyli kolonię o nazwie Poseidonia (co oznacza święte dla Posejdona, boga morza, trzęsień ziemi, rybaków)... W krótkim czasie stała się kwitnącym miastem, w którym bito monety, istniało ważne sanktuarium poświęcone bogini Herze i były monumentalne świątynie poświęcone: Atenie i Posejdonowi... Miasto było otoczone murami, zbudowanymi z bloków trawertynów, mających grubość 5 -6 metrów... Obwód murów miejskich wynosił 5 km...
W IV wieku p.n.e. Posejdonia została podbita przez Lucanian ale nadal rozwijała się artystycznie produkując duże ilości ceramiki czerwonofigurowej wytwarzanej z oryginalnej czerwono-pomarańczowej gliny... Lucańska kontrola nad miastem trwała do III wieku p.n.e. Później Posejdonię wchłonęła Republika Rzymska i została nazwana Paestum...
Atena, jedna z najbardziej wpływowych i czczonych bogiń, miała głębokie znaczenie religijne oraz kulturowe w starożytnej Grecji... Była postrzegana jako bogini mądrości, odwagi, sztuki, strategii wojennej, opiekunka miast: Aten i Sparty... Jako córka potężnego Zeusa, Atena uosabiała połączenie mądrości i siły, czyniąc ją jedną z najważniejszych bogiń w greckim panteonie, dlatego w Posejdonii nie mogło zabraknąć jej świątyni...
Spacerując po Parku Archeologicznym dochodzimy do Świątyni Ateny zbudowanej około V wieku p.n.e. W czasie prac archeologicznych odkryto ponad sto terakotowych figurek wotywnych przedstawiających Atenę... Świątynia nie jest zbyt duża. W fasadzie posiada wysoki fronton oraz fryz dorycki ozdobiony metopami... Tutaj w Paestum po raz pierwszy kolumny jońskie zostały wbudowane w świątynię dorycką, tym samym możemy zobaczyć ewolucję architektoniczną...
Paestum jest jednym z najważniejszych Parków Archeologicznych w Europie... Szczyci się niezwykłą mieszanką architektury greckiej i rzymskiej... Spacerując wśród wykopalisk, na każdym kroku zauważamy, że jest to magiczne miejsce, przesiąknięte historią, a zatracenie się w tej wspaniałej scenerii jest podróżą w czasie... To starożytne greckie miasto zostało wpisane w 1998 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO... Paestum to miejsce fascynujące, oferujące idealne połączenie historii i piękna przyrody... Upadek Cesarstwa Rzymskiego wyznaczył początek upadku Paestum... Miasto było najeżdżane w poszukiwaniu materiałów budowlanych do wykorzystania w budowania kościołów, pałaców... Ruiny zostały porzucone, zarastały lasem i zapomniane do XVIII wieku...
Paestum było znaczącym ośrodkiem kultu Hery, która jest królową bogów greckiego panteonu i trzecią żoną Zeusa... Była boginią płodności, opiekunka małżeństwa, piękna i rodziny, patronka macierzyństwa.... W Paestum na obszarze sakralnym znajdują się jeszcze dwie doskonale zachowane świątynie poświęcone Herze... Największa, Świątynia Hera II dawniej zwana jako Świątynia Neptuna lub Posejdona, została zbudowana między 460 a 450 rokiem p.n.e... Jest jedna z najlepiej zachowanych starożytnych świątyń na świecie... Zbudowana w stylu doryckim, a jej wejście skierowane jest na wschód... Posiada sześć kolumn przednich i po 14 bocznych, pronaos - przedsionek w przedniej części antycznej świątyni i opisthodomos - zaplecze z tyłu... Fryz świątyni przedstawia tryglify na przemian z nierzeźbionymi metopami, które mogły mieć malowaną dekorację... Pierwotnie sądzono, że ta świątynia jest poświęcona Posejdonowi, jednak w czasie prac archeologicznych tutaj również odkryto wiele wotów, tym razem związanych z Herą...
W latach 60. XVIII wieku zostało odkryte Paestum, ruiny zyskiwały coraz większą popularność... Przejeżdżali tam artyści, poeci z całej Europy... Wielu malarzy również wyruszyło do Włoch aby zobaczyć świątynie greckie... Zafascynowani monumentalnością, harmonią i ładem ruin uchwycili ich niezwykłość i piękno na swoich płótnach...
Najstarszą świątynią w Paestum była Świątynia Hery I (Bazylika) zbudowana około 550 - 525 roku p.n.e. Przez długi czas uznawana była za bazylikę rzymską... Świątynia zbudowana w stylu doryckim... Otoczona jednym rzędem kolumn, z dziewięcioma na frontach i osiemnastoma po bokach...
Świątynia Hery I jest częścią większego, zamkniętego sanktuarium Herajonu, obejmuje również Świątynię Hery II poświęcone patonce i opiekunce kobiet, rodziny...
Zbigniew Herbert w jednym ze swoich esejów tak pisał o Paestum: Trzeba spędzić wśród kolumn przynajmniej jeden dzień, aby zrozumieć życie kamieni w słońcu. Zmieniają się one zależnie od pory dnia i roku. Rankiem wapień Paestum jest szary, w południe miodowy, o zachodzie słońca promienisty. Dotykam go i czuję ciepło ludzkiego ciała...
Herbert dalej pisze, że zwiedzanie doryckich świątyń w Paestum jest doświadczeniem angażującym wszystkie zmysły: Więc widzę je teraz po raz pierwszy w życiu, naocznie, realnie. Będę mógł za chwilę pójść tam, przybliżyć twarz do kamieni, zbadać ich zapach, przesunąć ręką po rowkach kolumny...
