Karpacz - Park Miniatur "Historyczne schroniska"

 

Wspinaj się na górę nie po to, by podnieść flagę,

ale aby podnieść wyzwanie,

cieszyć się powietrzem i podziwiać widoki.

Wspinaj się, aby widzieć świat, a nie tak,

aby świat cię mógł widzieć.

(David McCullough Jr.)

Parki miniatur to miejsca szczególne... O wyjątkowej randze i znaczeniu... To rodzaj parku tematycznego, w którym zostały umieszczone wiernie odwzorowane modele różnych budowli... Dzięki temu zabiegowi można w jednym miejscu obejrzeć wiele ciekawych obiektów turystycznych, bez konieczności podróżowania... Takie parki są fascynujące ponieważ rozwijają wyobraźnię, uczą spostrzegawczości... Bardzo często są zaaranżowane w otoczeniu pięknej zieleni, kwiatów, bujnej roślinności...

Karkonosze są najwyższym i najpiękniejszym pasmem górskim wchodzącym w skład Sudetów, ze Śnieżką wznoszącą się na 1603 m n.p.m... Od lat zachwycają i przyciągają miłośników wędrówek dzięki swojej malowniczości, różnorodności krajobrazów, bogatej historii, kultowym legendom... Odwiedzając Karkonosze, nie sposób pominąć majestatycznych schronisk górskich... Posiadającymi ich wiele i bardzo często z historią sięgającą co najmniej  od XVIII wieku...

Na górskich polanach prowadzono wypas bydła... To dało początek powstawania bud pasterskich, które zaczęły przekształcać się w schroniska górskie... Cieszyły się szczególnym zainteresowaniem podróżnych... Były dobrze zaopatrzone i gęsto rozlokowane...

Już w XVII wieku słynna była (niem. Hampelbaude) Buda Hampla - obecnie schronisko Strzecha Akademicka, która dawała schronienie i strawę wędrowcom podążającym na Śnieżkę... To i inne schroniska mogłam zobaczyć w Karpaczu w Historycznym Parku Miniatur...

Historyczny Park Miniatur to miejsce  wyjątkowe... Położone na kilku tarasach, w niezwykle malowniczym ogrodzie u podnóża Hotelu Rezydencja... Wejście do parku znajduje się od ulicy Konstytucji 3 maja, czyli popularnego deptaka... Park jest zespołem makiet najbardziej znanych schronisk  i budowli Karpacza - istniejących i nieistniejących, dla których czas się zatrzymał na początku XX wieku... 

-  *  -

Aż trudno uwierzyć, że Buda Hampla pierwszy obiekt powstał pomiędzy Kotłem Małego Stawu a Białym Jarem już w XVII wieku... Wtedy była to buda pasterska, w której od czasu do czasu goszczono wędrowców... Gospodarz częstował ich piwem i nalewką z szyszek własnej produkcji... Później gospodarowała tu rodzina Hamplów. która postawiła prawdziwe schronisko, które było wielokrotnie przebudowywane... Niestety, 1 kwietnia 1906 roku obiekt spłonął... Kilka miesięcy później schronisko zostało odbudowane w kolejnych lat dobudowano piętro... Szlak, położony przy schronisku prowadzi na Śnieżkę... Obecna nazwa Budy Hampla to - Strzecha Akademicka

* Źródło *

Używana do dziś nazwa Strzecha Akademicka powstała w pierwszych latach po II wojnie światowej, kiedy obiekt był własnością studentów wyższych uczelni krakowskich... Dziś jest to duży, dobrze prosperujący obiekt, lubiany w kręgach górskich piechurów...

-  *  -

Kleine Teichbaude, Boude Samotnia, to dawne nazwy schroniska Samotnia... Źródła historyczne po raz pierwszy wzmiankują istnienie budy nad Małym Stawem w 1670 roku... Budynek ten został opisany jako mieszkanie opiekuna stawu i jego cennej zawartości, należącej do właścicieli tych ziem - Schaffgotschów... Wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany, swoją ostateczną formę i kubaturą otrzymał w 1934 roku... 

* Źródło *

Schronisko Samotnia położone jest nad Małym Stawem w Karkonoszach... Jest jednym z najstarszych schronisk górskich w Polsce... Jest to przepiękne miejsce z klimatem... Od Świątyni Wang można dojść do niego niebieskim szlakiem...

-  *  -

W XVII wieku na Przełęczy pod Śnieżką postawiono budę służącą drwalom i pasterzom... Pierwsze schronisko z prawdziwego zdarzenia, wzniesiono w tym miejscu w 1847 roku... Schronisko prawdopodobnie zostało podpalone przez właściciela konkurencyjnego schroniska Obri Bouda... Było to w 1888 roku...

Dopiero trzydzieści lat później w tym miejscu wzniesiono nowy budynek Schlesierhaus, według projektu znanego niemieckiego architekta, Herberta Erasa, który tworzył we Wrocławiu... 

* Źródło *

Schronisko górskie Dom Śląski w Karkonoszach położony jest na wysokości 1400 m n.p.m. Leży we wschodniej części Równi pod Śnieżką, pod Przełęczą pod Śnieżką... Ogromnym atutem tego schroniska, jest jego położenie w jednym z najpiękniejszych miejsc w Karkonoszach u zbiegu szlaków turystycznych u podnóża Śnieżki... Budynek ten przyciąga uwagę nie tylko lokalizacją ale też osobliwą architekturą i wojenna przeszłością... W czasie II wojny światowej schronisko służyło jako placówka wojskowa...

-  *  -

Na Starej Polanie przy szlaku z Karpacza do schroniska Strzecha Akademicka znajdowało się Schronisko im. Bronka Czecha... Było jednym z najpiękniejszych i najbardziej eleganckich obiektów... Spłonęło 11 grudnia 1966 roku...  Plany jego odbudowy, istniejące jeszcze do 1980 roku, nigdy nie zostały zrealizowane... 

Pierwsze zabudowania wzniesiono w 1670 roku... Była to buda pasterska, w której mieszkali robotnicy budujący kaplicę św. Wawrzyńca... Zatrzymywali się również piesi zmierzający na Śnieżkę... 

* Źródło *

Schronisko cieszyło wielką popularnością...  Znajdowało się w nim ponad 100 miejsc noclegowych... Zatrzymywali się tutaj górscy wędrowcy, jak i narciarze... Dziś po schronisku zostały tylko fundamenty - milczący świadkowie dawnej świetności...

-  *  -

Charakterystyczny kształt Śnieżki widoczny jest z daleka... Najwyższy szczyt Karkonoszy ma 1603 m n.p.m. Na jego szczycie stoi ciekawy budynek i bynajmniej nie jest to schronisko... Pierwsze obserwacje meteorologiczne na Ścieżce prowadzono już w 1824 roku, a więc ponad 200 lat temu... 

Nowy budynek Wysokogórskiego Obserwatorium Metrologicznego im. Tadeusza Hołdysa na Śnieżce  wzniesiono w latach 1966- 1974... Konstrukcja powstała z żelbetu, stali, aluminium i szkła...  Budynek ma formę trzech połączonych ze sobą brył w kształcie dysków (czasami nazywanymi spodkami lub talerzami), w związku z podobieństwem do latających talerzy... 

* Źródło *

Prowadzenie obserwacji w nowym budynku rozpoczęto 1 stycznia 1975 roku... Obserwatorium kierowali m.in. Tadeusz Hołdys i Józef  Pawłowski... W 2009 roku nastąpiło poważne uszkodzenie budynku... Gmach wymagał poważnej renowacji... Prawdopodobnie remont rozpocznie się w tym roku...

-  *  -

Budowę pierwszego budynku Obserwatorium na Śnieżce rozpoczęto w 1899 roku... Miał kształt trzykondygnacyjnej wieży o wysokości 16 metrów, z dwoma tarasami na dachu... Budynek przetrwał I i II wojnę światową... Był wielokrotnie remontowany... W połowie lat 50 XX wieku podjęto decyzję o budowie nowego obserwatorium...

Przed laty na Śnieżce istniały dwa schroniska... Po stronie czeskiej (austriackiej) i po stronie polskiej (pruskiej)... Schronisko na Ścieżce po stronie pruskiej w pełnym słowa znaczeniu zostało zbudowane w 1850 roku przez Fredricha Sommer'a.. Niestety, było ono dość pechowe... Płonęło dwukrotnie... Sommer był bardzo uparty i za każdym razem je odbudowywał... W końcu zostało wzniesione trzecie schronisko, które miało dużą sale i 26 pokoi z pomad 100 miejscami do spania... Oba schroniska przeżyły I i II wojnę światową... Już po wojnie władze czeskie przejęły normalnie pracujące schronisko... W maju 1945 roku do Karpacza wkroczyli Rosjanie... Schronisko od razu zostało przez nich splądrowane, zdewastowane i zniszczone... Wybite szyby wprowadziły wilgoć, a co było do wyniesienia, zniknęło... Natychmiast po wojnie surowe graniczne przepisy uniemożliwiły wchodzenia na szczyt i po polskiej stronie  granicy ruch turystyczny zamarł na długie lata... Po schronisku zostały nieliczne pozostałości...

Kaplica św. Wawrzyńca jest pierwszym obiektem, który powstał na najwyższej górze Karkonoszy... Została ufundowana przez hrabiego Christofa Leopolda von Schaffgotscha, pana na zamku Chojnik i  właściciela Cieplic... Jest to obiekt na planie rotundy... Prace budowlane kaplicy ukończono w 1681 roku... Już od tamtego czasu służyła również jako schronienie...

W wyniku szalejącego huraganu od 30 grudnia do 3 stycznia 1975 roku kaplica uległa poważnym zniszczeniom... Bez kapitalnego remontu przestałaby istnieć... Po wielu trudnościach (czasy komunistyczne) kapicę gruntownie wyremontowano...

* Źródło *

Zdjęcie z 1900 roku prezentuje obiekty znajdujące się na Śnieżce: obserwatorium meteorologiczne, schronisko oraz kaplicę św. Wawrzyńca...

-  *  -

W Kotle Małego Stawu, który położony jest w środkowej części Karkonoszy u podnóża Równi pod Śnieżką, znajduje się Domek Myśliwski, który stanął tu w 1924 roku jako przyczółek myśliwych łowiących w tutejszych lasach...

W późniejszych czasach pełnił funkcję stacji badawczo-doświadczalnej i schroniska... Znajduje się tutaj 14 miejsc noclegowych (dwa pokoje 6 osobowe i jeden pokój 2 osobowy), które przeznaczone są dla osób prowadzących nadania naukowe...

* Źródło *

Domek Myśliwski jest najwyżej położonym 1158 m n.p.m. ośrodkiem informacyjno-edukacyjnym Karkonoskiego Parku Narodowego...

-  *  -

Badacze twierdzą, że już na przełomie XVIII i XIX wieku stała tutaj buda pasterska i dom myśliwski, służący panom tych terenów - rodzinie Schaffgotschów z Cieplic... Pierwszy "pełnoprawny" gościnie, zwany początkowo Einkehrhausb, czyli domem popasowym, wzniesiono w 1901 roku... Niestety, rok później został zniszczony przez lawinę gruzową...

Obecny budynek zbudowano poniżej starego, poza terenem zagrożonym lawinami... Uroczystego otwarcia dokonano 1 czerwca 1905 toku...

* Źródło *

Schronisko Nad Łomniczką położone jest na wysokości 1002 m n.p.m. w dolnej części Kotła Łomniczki nad brzegiem potoku Łomniczka płynącego u podnóża Śnieżki... Ponad 100-letni budynek był kompletnie zrujnowany i został zamknięty... Schronisko Nad Łomniczką po generalnym remoncie będzie otwarte prawdopodobnie w tym roku...

-  *  -

Karkonosze oferują wiele schronisk z fascynującą historią, wywodzącą się często z XVII-wiecznych bud pasterskich, które z czasem przekształcono w punkty noclegowe... Odwiedzając Park Miniatur historycznych schronisk jest magicznym miejscem wartym odwiedzenia... Będąc w Karpaczu polecam go odwiedzić...

Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...

Serdecznie wszystkich pozdrawiam...