wtorek, 21 listopada 2023

Malowniczy Zamek Predjama w Słowenii

 







Żyj, podróżuj, przeżywaj przygody, błogosław

i niczego nie żałuj.

(Jack Kerouac)









Kilka lat temu Zamek Predjama zobaczyłam na blogu u * Wkraj'a *... Generalnie jestem zafascynowana zamkami, więc od razu jego nazwę zapisałam w Notesiku Marzeń... W końcu w  lipcu tego roku, udało mi się dotrzeć do Słowenii i zwiedzić  ten wyjątkowy zamek  (Predjamski Grad)...

W południowo-zachodniej Słowenii, w niewielkiej, malowniczo położonej wiosce Predjama znajduje się jeden z najbardziej niezwykłych zamków na świecie... Został zbudowany na końcu doliny, przy wejściu do kompleksu jaskiń... Pod zamkiem świat krasowy stworzył czteropiętrową jaskinię, drugą co do długości w Słowenii...  Została wyrzeźbiona przez rzekę Lokva...  Długość wszystkich odkrytych dotychczas pod zamkiem tuneli wynosi 14 km...

Właściwie  zamek został wyrzeźbiony w połowie wysokości 123-metrowej pionowej ściany górskiej... To prawdziwy cud średniowiecza...  Pierwsze informacje  historyczne o zamku, pojawiają się w zapisach już 1274 roku... Wielokrotnie przebudowywany a obecny kształt  w stylu renesansowym przybrał około 1570 roku...  Na bramie wejściowej jest kamienna tablica z herbem i datą... Zamek Predjama  zwiedzałam z audioprzewodnikiem w języku polskim, który wliczony jest w cenę biletu... 










Trzeba przyznać, że Zamek Predjama jest wyjątkowy, niepowtarzalny i zalicza się go do dziesięciu najbardziej fascynujących zamków na świecie... Zwiedzanie rozpoczynamy od wieży wejściowej... Tutaj dowiaduję się historii zamku i historii ludzi, którzy tutaj mieszkali... Zwiedzam odrestaurowane pomieszczenia m.in. loch, kaplicę, jadalnię, sypialnię, salę rycerską... Dotarcie do wszystkich udostępnionych pomieszczeń i zakamarków trwało około  dwóch godzin... Trzeba się sporo nachodzić stromymi, śliskimi  schodami, ale naprawdę warto... Myślę, że wizyta w tym zamku to nielada przeżycie...













Na wyposażeniu zamku,  niewiele jest oryginalnych mebli i przedmiotów użytkowych... Pomieszczenia urządzono tak, jak w czasach użytkowania zamku... Oglądamy wiele replik przedmiotów z dawnych czasów, zwłaszcza broń, tarcze, herby, meble... W kapicy zamkowej  podziwiam przepiękną średniowieczną Pietę z 1420 roku...  Nigdy nie przeszłam obok niej obojętnie... Bardzo lubię te rzeźby przedstawiające opłakującą  Matkę Boską siedzącą  z ciałem martwego Chrystusa na kolanach... 


Najsłynniejszym właścicielem zamku Predjama był Erazm Lueger, który żył  w XV wieku... To on wzmocnił i rozbudował zamek, czyniąc go twierdzą trudną do zdobycia... Wśród  ludności krążą legendy o tym słoweńskim Robin Hoodzie... Ten odważny baron rabuś grabił karawany  kupców i bogatych podróżnych, a zdobycze rozdawał ubogim... 

Podczas wojny austriacko-węgierskiej opowiedział się po stronie Węgier, co w rezultacie doprowadziło do oblężenia zamku przez wojska cesarskie... Baron - rozbójnik schronił się w swoim rzekomo niemożliwym do zdobycia zamku, osadzonym na krasowym klifie... Stawiał opór przez rok... Korzystał z licznych jaskiń na tyłach zamku, które miały wyjścia na zewnątrz... Najeźdźcom wysyłał prezenty w postaci świeżych owoców i warzyw... Wydawało się, że Erazm uniknie kary za grabieże i rozbójnictwo... Jednak gubernator przekupił nielojalnego służącego, który zdradził, że najsłabszym punktem w zamku jest... latryna. Służący dał znak kiedy baron tam się udał... Choć zamkowa latryna okazała się odporna na kule armatnie, to potężny kawał skały naruszony ostrzałem oderwał się i spadł wprost na nią, zabijając Erazma...


Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...

Życzę pięknych, słonecznych jesiennych dni... 

Serdecznie wszystkich pozdrawiam...

piątek, 17 listopada 2023

Kraków - Muzeum Czartoryskich - Galeria Sztuki Starożytnej w Arsenale

 











Bądź zadowolony z tego, co masz. Ciesz się tym, jakie rzeczy są.

Gdy zdasz sobie sprawę z tego, że niczego nie brakuje,

cały świat należy do Ciebie.

(Laozi)







Do Krakowa zawsze wracam z nieskrywaną radością  i niemałym sentymentem... To miasto ma tak wiele do zaoferowania... Tym razem wybrałam się z konkretnym planem... Zaplanowałam odwiedzenie: Muzeum Książąt Czartoryskich, Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach oraz Kościoła Mariackiego...

Muzeum Czartoryskich jest najstarszym muzeum w Polsce... Jego historia została zainicjowana przez Izabelę Czartoryską w Puławach, liczy ponad 200 lat...  Obecnie muzeum zajmuje trzy budynki: Pałac (zespół kamienic znajdujących się po drugiej stronie ulicy Pijarskiej - z narożną ulicą świętego Jana), Arsenał i tzw. Klasztorek... 

Pierwsza część Muzeum Książąt Czartoryskich - Pałac,  otworzyło swoje drzwi dla pierwszych gości 19 grudnia 2019 roku, po gruntownym remoncie trwającym od 2010 roku... Natomiast 23 kwietnia 2021 roku ponownie został otwarty - Arsenał Czartoryskich... 13 czerwca 2023 roku odbyła się uroczystość otwarcia ostatniej części muzeum - Klasztorka...

W ostatnim momencie udało mi się odwiedzić Arsenał we wrześniu 2016 roku... Oglądałam wtedy nie tylko kolekcję Czartoryskich, ale również dawną kolekcję Artura Potockiego i kolekcję Instytutu Archeologii UJ... Obiekt ponownie został zamknięty na kilka lat, ze względu  na kompleksowy remont... 

* Arsenał - Galeria Sztuki Starożytnej *

* Obraz "Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem" *

* Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie *








Byłam bardzo ciekawa nowej aranżacji Galerii Sztuki Starożytnej w Arsenale Czartoryskich... Przekraczając jej próg, w jednej chwili przeniosłam się  do czasów starożytnych basenu Morza Śródziemnego...  Ekspozycja  zatopiona w turkusie, naprawdę zrobiła na mnie ogromne wrażenie... I chociaż  nie jest zbyt duża, to jest przepiękna... Ukazuje najważniejsze elementy sztuki egipskiej, etruskiej, punickiej,  greckiej, rzymskiej i koptyjskiej... 

W Arsenale mogłam zobaczyć około 1000 eksponatów z kolekcji księcia Władysława Czartoryskiego, wnuka Izabeli z Flemingów Czartoryskiej, rzeźb ze zbiorów hrabiego Artura Potockiego, w tym fresk z czasów Nerona czy mozaikę z Ostii z II wieku... Co krok zachwycały mnie wspaniałe eksponaty... Spotkanie oko w oko z oryginałami, naprawdę jest nie do zastąpienia... Oprócz dzieł sztuki antycznej znajduje się tu całe mnóstwo drobnych przedmiotów z różnych dziedzin kultury materialnej...

Wspaniałe, marmurowe rzeźby antyczne stoją na postumentach w okręgu, na różnych poziomach... Najwyżej eksponowany jest  marmurowy posąg Jowisza pochodzący z III w n.e.... W pozycji półleżącej posag - personifikacja Boga Rzeki pochodzący z 2 połowy II wieku, jest też marmurowy posąg kobiety w typie Kory Praksytelesa...

W poszczególnych gablotach oglądam obiekty wszystkich dziedzin rzemiosła starożytnego: eksponowana jest kamienna rzeźba architektoniczna, dekoracyjna, portretowa, rzeźba w drewnie, wyroby odlewane i wykuwane z brązu, srebra, złota oraz malarstwo na drewnie, wyroby gliniane, fajansowe i ze szkła... Naprawdę, te wszystkie przedmioty tutaj zgromadzone zmuszają do refleksji, zamknięte pod szkłem, są milczącymi  świadkami dawnych czasów...








Książę Władysław Czartoryski zaczął zbierać antyki dopiero w latach 60.XIX wieku i to za namową swej siostry Izabeli Działyńskiej, zapalonej kolekcjonerki... Wertowali katalogi aukcyjne, a książę zatrudnił nawet agentów w Italii i w Egipcie, którzy kupowali dla niego obiekty...

Interesowały go głównie wazy greckie, szkło i złoto... Wśród eksponatów jest przepiękne, pękate, amforowate naczynie - stamnos z 2. ćwierć V wieku p.n.e., hydria - naczynie do przenoszenia wody pochodzące z Aten z 460 r p.n.e., amfora nolańska, naczynie o jajowatym brzuścu na niskiej stopie i wysokiej szyjce z dwoma uchwytami, pochodzące z Aten z 450 r p.n.e. Są też askosy (takie polskie bukłaki), kolejne starożytne greckie naczynia do nalewania niewielkich ilości płynów, np. olejów...

Ceramiczne wazy greckie miały zdobienia przedstawiające sceny mitologiczne, życie kobiet i życie codzienne w Atenach.. Na ścianie możemy zobaczyć hełm z brązu pochodzący z Koryntu z około 540 - 480 roku przed Chrystusem... 








W Arsenale możemy zobaczyć nie tylko wielkie posągi i sarkofagi, ale też dużo mniejszych perełek m.in. biżuterię punicką z V - III wieku p.n.e. Wielobarwny sarkofag drewniany, pochodzący z VI w p.n.e. kryje mumię 20 letniej Egipcjanki o imieniu Tachenemti... Są też mumie m.in. kota i cała armia egipskich uszebti, niewielkich figurek w kształcie mumii, które wkładano do grobu wraz z ciałem zmarłego ... 

Przykładów sztuki z Cesarstwa Rzymskiego  jest tutaj bardzo wiele... Jest posąg bogini Wenus Kallipygos (Pięknotyłej), posąg z brązu bogini Izydy, posąg boga Jowisza,  marmurowe figurki Afrodyty, liczne figurki z terakoty...

O tajemniczym ludzie Etrusków, poprzedzających Rzymian w Italii, przypominają gliniane sarkofagi, przedstawiające zmarłych w pozycji półleżącej, tak jak to bywało w trakcie uczt... Arsenał prezentuje interesujące eksponaty i zachęcam do wstąpienia w jego progi...


Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...

Życzę słonecznego, udanego weekendu...

Serdecznie wszystkich pozdrawiam...

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...