Nowy Sącz - Dwór z Rdzawy w Sądeckim Parku Etnograficznym

 

Miłość to nie tylko emocje, to także nasze działania.

To siła, która daje sens naszemu życiu.

(Wayne Dyer)

Jedną z charakterystycznych cech polskiego krajobrazu były od wieków dwory szlacheckie... Były to siedziby wiejskie szlachty lub ziemiaństwa...  Przez wieki dwory  były przede wszystkim pomnikami naszej historii, kultury i tożsamości narodowej... Dziś stare polskie dwory  to zabytki pełne niezwykłej atmosfery......

Przed II wojną światową w Polsce istniało około 16 000 dworów, obecnie, pozostało ich niewiele... Te, które przetrwały próbę czasu  to bez wątpienia jedne z najpiękniejszych i najbardziej ikonicznych budowli na mapie Polski... Łączą w sobie skromną elegancję, harmonię z otaczająca naturą oraz unikalny styl architektoniczny...

W Sądeckim Parku Etnograficznym zobaczyłam jeden z najciekawszych zabytków architektury szlacheckiej w Małopolsce - dwór z Rdzawy (powiat Bochnia)... Jest to zabytkowy, siedemnastowieczny budynek parterowy o konstrukcji z drewna modrzewiowego... Zbudowany na rzucie prostokąta... Z zewnątrz ściany są tynkowane i bielone, co nadaje mu charakter budowli murowanej... Dach jest łamany kryty gontem... 

Od strony północnej  znajduje się czterokolumnowy ganek z trójkątnym szczytem, nakryty dwuspadowym daszkiem... Po jego obu stronach rośnie kokornak wielkolistny, imponujące pnącze o wielkich, sercowatych liściach... Przed wejściem do dworu, uwagę przyciągają ogromne hortensje ogrodowe o intensywnie niebieskich kwiatach...

Wnętrze dworu opiera się ściśle określonym, dwutaktowym układzie osiowym, w którym centralnym punktem kompozycyjnym jest niewielka sień oraz znajdująca się za nią sala główna... Po lewej trzy pomieszczenia, po prawej dwa pokoje... 

W sieni znajdują się dwa tynkowane, bielone kominki, przyścienny wieszak na ścianie herby właścicieli dworu:  Korczak- rodziny Wesołowskich i Rawicz, rodziny Baranowskich... Po lewej stronie znajduje się kuchnia o charakterze kredensowym oraz jadalnia...  Jest tutaj duży kuchenny piec kaflowy, obszerny kredens, szafka z umywalką kuchenną, stół oraz różnego rodzaju sprzęty do przygotowywania i podawania jedzenia...

Po prawej stronie sieni , usytuowany jest Gabinet Pana... To miejsce służyło jako miejsce pracy, załatwiania spraw gospodarczych i ekonomicznych majątku, a także przyjmowania gości i prowadzenia rozmów politycznych... Gabinet wyposażony jest w ozdobne meble m.in. w szafę biblioteczną, rzeźbione biurko, wygodny fotel  stolik do gry w karty i szachy, fotele, akcesoria myśliwskie, na ścianach pamiątki rodzinne, kwietnik, krzesło... Na biurku komplet przyborów do pisania, ozdobna lampa, świeczniki... Na ścianie piękny kilim a na podłodze wełniany dywan...

Z gabinetem pana sąsiaduje Pokój Pani... W pomieszczeniu znajduje się piec z ozdobnych kafli, obok niego komplet wypoczynkowych mebli,  lustro z konsolą, serwantka z serwisem do herbaty, niewielkie biureczko, fotel, piękne lampy naftowe, świeczniki,  zegar, na ścianach obrazy i piękna jasna tapeta... Wystrój uzupełnia sześciogłosowa fisharmonia, która jest wyjątkowym instrumentem  klawiszowym...

Dwór z Rdzawy został wzniesiony między 1602 r. a 1624 rokiem przez Stanisława i Elżbietę Baranowskich herbu Rawicz... Pobliski klasztor Kanoników Regularnych w Trzcianie został zrabowany i spalony przez wojska Rakoczego... Książę Siedmiogrodu w 1657 roku wkroczył na terytorium Rzeczypospolitej, jako sojusznik Szwecji... Miał obiecany tytuł króla Polski... 

Ówczesny właściciel dworu zaprosił zakonników... Kanonicy zamieszkali w dworze i adoptowali go na swoje potrzeby... Wtedy też w dwóch salach  powstały polichromie o tematyce sakralnej, które nawiązują do historii i tradycji zakonu... Malowidło nad drzwiami wejściowymi (prostokątna supraporta) przedstawia świętego Sylwestra papieża na tle zabudowy Rzymu z bazyliką św. Piotra na pierwszym planie... Malowidła  uzupełniane są cytatami łacińskimi z Pieśni nad Pieśniami, Psalmów  i innych ksiąg  Starego Testamentu...

Kanonicy regularni przebywając  w dworze  w jednym pomieszczeniu urządzili  bardzo skromną kaplicę... Na początku XVIII wieku w dworze ponownie zaczęli gospodarzyć Baranowscy, a później Wesołowscy i wtedy to polichromie zniknęły pod tynkiem na wiele lat... Po  II wojnie  światowej dwór przeszedł na własność państwa... Urządzono w nim szkołę, potem inne instytucje... I kiedy jego stan był "opłakany", postanowiono przekazać go do sądeckiego skansenu... Malowidła zostały odkryte, kiedy dwór rozebrano, by przetransportować go do parku etnograficznego...

Dwór otoczony jest pięknym parkiem dworskim z aleją dojazdową... Wokół tego historycznego obiektu, bardzo starannie odtworzono to otoczenie parkowe... Od strony wschodniej urządzono ogród kwiatowy... Kwitną cynie, kosmosy, słoneczniczki, hortensje, aksamitki, rudbekie.... Zaś od strony zachodniej możemy zobaczyć niewielki warzywnik z ziołami, pomidorami, kalarepą, jarmużem, cebulą, koprem...

Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...

Serdecznie wszystkich pozdrawiam...