Miśnia - Manufaktura i muzeum porcelany

 

Laleczka z saskiej porcelany

Maleńka śliczna pozytywka.

Lecz jakże kruche bywa szczęście

W nietrwałym świecie porcelany

Złośliwy wiatr zatrzasnął okno

I książę rozbił się na amen

I znowu stoi obok lustra

Na toaletce  całkiem sama

I tylko jedna mała kropla

Spłynęła w dół po porcelanie

 (Jacek Cygan)

Od dłuższego czasu marzyłam, aby pojechać i zobaczyć na własne oczy Miśnię (niem. Mießen)  saksońskie miasteczko, położone na wzgórzu, nad Łabą... Jej historia jest długa i ciekawa... Została założona około 929 roku przez Henryka I Ptasznika, księcia Saksonii, który uważany jest za założyciela dynastii saskiej... Miasto urzeka romantyczną starówką, niezwykłą architekturą, zabytkami, krętymi zaułkami, uroczymi kafejkami.... Miśnia emanuje historią na każdym kroku...  Jej sława wykracza poza granice dzięki delikatnej porcelanie, od wieków nazywanej białym zlotem...

Miśnia jest miejscem narodzin europejskiej porcelany... Sukces porcelany przyniósł miastu bogactwo i prestiż, a jej wykwintne wyroby stały się symbolem luksusu i wyrafinowania w całej Europie... Jej wyjątkowa historia zaczyna się z inicjatywy kochającego sztukę elektora Saksonii, Augusta Mocnego...

* August Mocny *

Elektor był tak zafascynowany pięknem chińskiej porcelany, że zlecił alchemikom stworzenie złota, abyr mógł dalej finansować swoją wielką pasję...  W 1702 roku, Ehrenfried Walther von Tschirnhaus przypadkowo odkrył sekret wyrobu porcelany podczas poszukiwań sposobu na produkcję złota... 

Natomiast bliski współpracownik Tschirnhaus'a, Johann Friedrich Böttger po sześciu latach prób i testów w 1708 roku  stworzył pierwszą,  białą porcelanę... Prawdziwy rozkwit produkcji nastąpił dopiero po śmierci Böttger'a... Alchemik nigdy nie zrealizował młodzieńczego marzenia o transmutacji złota, a białe złoto nie przyniosło mu szczęścia... Przez kilka lat był bowiem więźniem Augusta II, a w 1714 roku kiedy został zwolniony z więzienia, praktycznie był już chory... Prawdopodobnie było to zatrucie metalami stapianymi w piecach, w wilgotnych pomieszczeniach...

To nie tylko narodziny europejskiej porcelany, ale miśnieńska manufaktura wyznaczyła również nowe standardy kunsztu i perfekcji w produkcji i obróbce porcelany... Aby zagwarantować tę wyjątkową jakość i kunszt, wkrótce ustanowiono symbol autentyczności, który pozostaje w użyciu do dziś... 

Muzeum i Manufaktura Porcelany w Miśni znajduje się przy Talstraße 9... Budynek z zewnątrz niepozorny ale wewnątrz kryją się w nim prawdziwe skarby... U wejścia witają mnie dwa skrzyżowane miecze, czyli symbol porcelany wzięty z dawnego saksońskiego herbu elektorskiego...

Na parterze budynku znajduje kasa biletowa, sklep firmowy, Café Meissen... Natomiast ekspozycja muzealna rozlokowana jest w wielu salach na dwóch piętrach... Moją uwagę przykuwa przepiękna Saksońska Statua Wolności, Saxonia... Jest świadectwem kunsztu i artyzmu...  To największa  figura porcelanowa na świecie... Waży 800 kg i mierzy 1,80 cm... Suknia Saxonii została ozdobiona 8000 ręcznie formowanymi  śnieżnymi kwiatami (Snowball flowers) (są jednym z najbardziej niezwykłych wzorów wynalezionych przez Johanna Joachim Kändler'a )... Statua Wolności powstała w 2015 roku i upamiętnia 25 rocznicę zjednoczenia Niemiec...

Porcelana fascynuje ludzkość od wieków, natomiast Europejczyków już od końca XIII wieku... Spaceruję niespiesznie po firmowym sklepie i podziwiam prezentowane porcelanowe dzieła sztuki, które są obiektem pożądania i  symbolem luksusu, elegancji, wyrafinowania... Gdy to wszystko oglądam już nie jestem zaskoczona, że porcelana wzbudzała ogromną fascynację przez stulecia... Chętnie kupiłabym talerzyk, wazonik, kubek,  filiżankę spodeczkiem czy inny drobiazg, ale to naprawdę droga sprawa...

Przy zakupie biletu otrzymuję audioguide (system indywidualnego zwiedzania) w języku polskim... Zwiedzanie zaczyna się od spaceru po manufakturze oraz pokaz filmu, który przedstawia historię wynalezienia porcelany w Europie... Później przechodzi się do czterech pomieszczeń gdzie pracownicy manufaktury  prezentują: formowanie, modelowanie, malowanie porcelanowych arcydzieł... Po przejściu przez wszystkie pomieszczenia udaję się do części wystawowej, w której znajduje się bogaty zbiór miśnieńskich wytworów...

Wystawa w muzeum porcelany prezentuje wyroby miśnieńskiej manufaktury począwszy od 1710 roku... Od początku wyróżniały je przepiękne, wielobarwne zdobienia, przedstawiające scenki rodzajowe, motywy zwierzęce, kwiatowe, krajobrazy... Na wystawie z podziwem oglądam porcelanowe zwierzęta, wytworne wazy, misy, wazony, talerze, figurki, świeczniki, zegary...

Teraz oglądając w muzeum te wszystkie cacka, rozumiem i wiem dlaczego porcelana miśnieńska potrafi osiągnąć zawrotne ceny na aukcjach antyków... To precyzja jej wykonania, przepiękne, oryginalne zdobienia i czas, jaki od lat poświęcają rzemieślnicy w najstarszej w Europie manufakturze porcelany, są powodami, dla których porcelanowe figurki lub naczynia wyjątkowo cenią kolekcjonerzy lub wielbiciele sztuki użytkowej...

Jestem zafascynowana ekskluzywnymi perełkami w tym muzeum... Imponujące jest także to, jak bogata historia kryje się za każdym eksponatem... Każdy egzemplarz miśnieńskiej porcelany  ma swój początek w archiwum manufaktury, najstarszej i największej skarbnicy modeli i form...  Urzekają swoją delikatnością, kunsztem wykonania i ponadczasowym pięknem...

Wszystkie prezentowane dzieła zaskakują wyrafinowaniem i dbałością o szczegóły... Proces powstawania tych cudownych, porcelanowych cacek, począwszy od lepienia, aż po ręczne  malowanie mogłam poznać na początku zwiedzania manufaktury...

Trzeba przyznać, że talent rzemieślników z manufaktury z Miśni jest zdumiewający... W ciągu zaledwie kilkudziesięciu lat od odkrycia metody wytwarzania porcelany byli w stanie tworzyć z niej duże eksponaty, które zachwycają swym pięknem...

Przy produkcji miśnieńskiej porcelany pracowali znakomici modelarze, rzeźbiarze, malarze, złotnicy m.in Johann Gottlieb Kirchner, który jako wybitny rzeźbiarz był zauroczony nowym materiałem, porcelaną... Stworzył szeroką gamę form, które rozpowszechniły się w całej Europie... Kirchner wymodelował wspaniałe świeczniki, wazy, całe towarzystwo dworskie, postaci ludowe, bogów mitologii antycznej, świętych... Repertuar wzbogacały alegorie, amorki, figurki dziecięce...

W czasie spaceru zauważyłam, że porcelana miśnieńska  prezentuje niezwykle różnorodną tematykę, a w jej bogatej historii przedstawienia postaci biblijnych, reliefy religijne prezentujące życie Jezusa i Maryi zajmują istotne miejsce...

Jedną z najważniejszych postaci nie tylko w dziejach manufaktury, ale i sztuki ceramicznej w ogóle, jest Johann Joachim Kändler wybitny niemiecki rzeźbiarz, modelarz i dekorator porcelany... Projektował rzeźby w duchu baroku i rokokowe... Jako twórca modeli pracował w manufakturze przez 44 lata, aż do swojej śmierci... W tym czasie zaprojektował niezliczone figurki i naczynia, w tym słynny Serwis Łabędzi obliczony na 100 osób i około 2500 naczyń, serwis koronacyjny Augusta III, słynną pracę o tematyce religijnej, Golgota...

Mój pobyt powoli kończy się... W muzeum zgromadzono ponad 2000 wyrobów porcelanowych...  Największym eksponatem jest Grosser  Ehrentempel - Wielka Świątynia Honoru, ogromny porcelanowy łuk triumfalny mierzący ponad 3 metry wysokości i składający się ze 123 części... 

Porcelana miśnieńska wywarła ogromny wpływ na światową produkcję porcelany... Jednak porcelana użytkowa i dekoracyjna pochodząca z niemieckiej miejscowości do dzisiaj jest synonimem klasy i luksusu zarezerwowanego dla koneserów... Co ważne, historia fabryki nie jest zamknięta, zakład wciąż działa, a produkty cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem... 

Jeszcze tylko wizyta w tutejszej kawiarni... Pyszne ciacho i wspaniałe espresso i bardzo przyzwoite ceny...

Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...

Życzę pięknego, słonecznego tygodnia...

Serdecznie wszystkich pozdrawiam...