sobota, 28 lutego 2026

Šibenik - Katedra świętego Jakuba

 







Miłość jest czymś, co możemy zrozumieć;

jest to stan, który możemy jedynie  doświadczyć.

(Virginia Woolf)












W starej, historycznej części Szybenika znajduje się Plac Republiki Chorwackiej (chor. Trg Republike Hrvatske)... Otacza on katedrę św. Jakuba, nad którą górują budynki  o typowej weneckiej architekturze, m.in. niewielki kościół św. Barbary oraz Ratusz  z XVI wieczną loggią...

W części placu, przed fasadą katedry świętego Jakuba znajduje się pomnik Juraja Dalmatiaca, znanego również jako Gorgio da Sebenico, czy też Giorgio Orsini... Ten wenecki rzeźbiarz i architekt urodził się w rzymskiej rodzinie szlacheckiej Orsini, w dalmatyńskim mieście Zara (obecnie Zadar), które było częścią Republiki Weneckiej... W 1441 roku kiedy mieszkał w Wenecji,  Giorgio został zaproszony do Szybenika, aby objął nadzór nad budową katedry świętego Jakuba... 

Plac Republiki Chorwackiej od wieków jest głównym miejscem spotkań mieszkańców miasta ale też obowiązkowym punktem dla każdego turysty... Tu toczyło się życie towarzyskie i publiczne...

* Šibenik - Spacer po mieście *










Katedra świętego Jakuba to unikatowy zabytek europejskiej architektury sakralnej, który ze względu na swą unikatową wartość, od 2000 roku znajduje się na Światowej Liście Dziedzictwa UNESCO... Została wzniesiona po południowej stronie najstarszego placu w mieście... Powstała na miejscu dawnego, romańskiego kościoła świętego Jakuba...

Pomysł budowy dużej świątyni katedralnej wywodzi się z XIII wieku, kiedy Szybenik uzyskał status miasta i własną diecezję... Budowa, z kilkoma przerwami trwała 105 lat, od 1431 do 1536 roku... Rozpoczęła się w gotyku weneckim a zakończyła w toskańskim renesansie... Zbudowana w całości z kamienia (wapienia z pobliskiego kamieniołomu) oraz marmuru z wysp Brač i Rab...

Początkowo, została pomyślana jako prosty kościół... Gdy do Szybenika przybył Giorgio, zmienił plany katedry... I to jemu świątynia zawdzięcza obecny wygląd... Giorgio powiększył budowlę o nawę boczną, absydę, zbudował prezbiterium i swoje dzieło baptysterium...

Najważniejszym elementem północnej fasady jest portal północny, tzw. Brama Lwa, dzieło mistrza Bonino z Mediolanu... Wejścia do katedry strzegą figury lwa i lwicy... Rzeźby zwierząt podtrzymują ośmiokątne kolumny, na których umieszczono postaci: Adama i Ewy... Posąg Ewy przyciąga uwagę, ponieważ ma ona pępek... A przecież według Księgi Rodzaju w Biblii, Ewa nie została "poczęta" w sensie biologicznym, lecz została stworzona przez Boga z boku (z żebra) Adama... Nad Bramą Lwa umieszczono herby dwóch biskupów

Nad figurami dobudowano gotyckie baldachimy z wczesnorenesansowymi rzeźbami świętych  Piotra i Jakuba, które są autorstwa Juraja Dalmatinaca... Fasada posiada układ trójdzielny, harmonizujący trójnawowym układem wnętrza... Fasada w kształcie trójliścia ma duże znaczenie, ponieważ rzadko zdarza się, aby fasada dosłownie odzwierciedlała wewnętrzną organizację trzech naw, a nie była jedynie fasadą dekoracyjną...





Katedra ma formę trójnawowej bazyliki z transeptem... Kopuła katedry dominuje nad panoramą miasta i symbolizuje morską tożsamość i ciągłość kulturową... Na jej szczycie znajduje się figura Michała Archanioła... To wiatromierz, obracający się zgodnie z kierunkiem wiatru... Ta kamienna kopuła, zbudowana zazębiających się płyt, stanowi przykład zaawansowanej konstrukcji, rzadko spotykanej w architekturze XV wieku...






Po wejściu do świątyni poczułam jej przytłaczający ogrom i ciemne trochę przerażające wnętrze... Dwanaście gotyckich  kolumn podtrzymuje ściany nawy głównej i kamienne, kolebkowe sklepienie... W prezbiterium ołtarz główny prawdziwe dzieło sztuki, z pozłacanymi dekoracjami i rzeźbami wykonany przez lokalnych artystów... Dwie ambony zawieszone na filarach transeptu... Jest też barokowy tron biskupi... Moja uwaga skupiła się na gotyckim krucyfiksie z XV wieku, autorstwa dalmatyńskiego rzeźbiarza Juraja Petrovicia...








W nawach bocznych znajdują się ołtarze m.in. słynny Ołtarz Świętego Krzyża, Ołtarz Świętych Trzech Króli, Ołtarz św. Sebastiana, Ołtarz św. Krzysztofa... We wnętrzu znajduje się wiele elementów przyciągających uwagę, m.in. przepiękna rozeta  w stylu pawich piór...




We wnętrzu katedry szczególną uwagę przyciąga niewielkie, ale jakże piękne baptysterium... To tu rodzi się nowe życie i spotykają dwa światy - gotyk i renesans...

Bogato zdobione sklepienie, zdobią płaskorzeźby aniołów, głowy cherubinów i imponująca głowa Boga Ojca... Z czterech rzeźb proroków, do dziś zachowały się dwie... Chrzcielnica znajduje się w centrum baptysterium... Jest niesiona przez trzy putta, autorstwa Juraja Dalmatinaca... 










Najbardziej niezwykłą cechą katedry jest słynny fryz z kamiennymi głowami, który znajduje się na zewnętrznych ścianach tylnej części budynku... Możemy tu zobaczyć 71 głów mężczyzn  prawdopodobnie  należących do mieszkańców Szybenika, a  współczesnych Giorgio da Sebenico...


Bardzo dziękuję za odwiedziny i pozostawione komentarze...

Serdecznie wszystkich pozdrawiam...



2 komentarze:

  1. Łucjo, jestem pełna podziwu dla Twoich opisów i fotografii. Są tak sugestywne, że az można poczuć te atmosferę. Świątynia prawie przytłacza ogromem nie tylko samej budowli, ale i wnętrzem. Mnie zatrzymał równiez ten fryz z głowami, bardzo symboliczne powiązanie z byłymi mieszkańcami miasta.
    Dziekuję za tę piękną i pouczającą podróż i serdecznie Ciebie pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Witam.
    Dziś wirtualnie przemieściłam się z Dolnego Śląska na Chorwację.
    Piękna Katedra. Wspaniale uchwycone w obiektywie detale.
    Uwielbiam poznawać dzięki Tobie różne ciekawe miejsca.
    Pozdrawiam - Małgorzata N.

    OdpowiedzUsuń

Jeśli rozpoznasz siebie na zdjęciach i nie chcesz być na tym blogu, proszę poinformuj mnie o tym.
Ja bardzo szybko usunę te zdjęcia..

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...