Niepołomice - Muzeum Niepołomickie na Zamku Królewskim

 

Jeśli kiedykolwiek zamierzasz cieszyć się życiem 

- teraz jest na to czas - nie jutro, nie za rok.

Dzisiaj powinno być zawsze najwspanialszym dniem.

(Michael Landon) 

Niepołomice to niewielkie, średniowieczne miasteczko, z ciekawą historią... Jego dzieje sięgają XIII wieku, zaś jego nazwa pochodzi od staropolskiego słowa niepołomy, co oznacza coś trudnego do złamania, zniszczenia... To właśnie tu, król Kazimierz Wielki wybudował zamek i kościół w XIV wieku... Zamek pierwotnie pełnił funkcję obronną... Był też bazą wypadową podczas polowań w ogromnej i zasobnej w zwierzynę ówczas Puszczy Niepołomickiej...

Zamek stał się przez wieki prestiżową rezydencją królów polskich... Tu zwoływano zjazdy koronne, odbywały się sądy, polowali i bawili się królowie i książęta z dynastii Piastów, Jagiellonów i elekcyjni władcy Rzeczpospolitej Obojga Narodów... Zamek Królewski w Niepołomicach, przez kronikarza Jana Długosza był nazywany drugim Wawelem... Los zamku nie oszczędzał... Na przestrzeni wieków ulegał zniszczeniom i kolejnym przebudowom...

Z królewskiej rezydencji stał się własnością rodów szlacheckich... Należał do Curyłów, Branickich, Lubomirskich jednak żaden nie traktował go jako siedziby rodowej, więc nadmiernie nie inwestowali... Datą kryzysową dla zamku był 1655 rok, gdy w czasie potopu szwedzkiego został ograbiony i zamieniony na magazyn żywności... Podczas II wojny światowej trafił w ręce Niemców, a w okresie powojennym służył jako lokale komunalne... Zamek zaczął niszczeć i popadać w ruinę...  

Od 1991 roku był własnością gminy i został przez nią pięknie odrestaurowany... Przywrócono mu dawny blask i jest główną atrakcją miasteczka... Mieszczą się w nim muzea, sale konferencyjne, hotel i restauracja... Zamek słynie z przepięknych, odrestaurowanych krużganków otaczających wewnętrzny, czworoboczny dziedziniec... Arkadowe krużganki bardzo często porównywane są do tych z Wawelu... Właściwie to nadają zamkowi charakter włoskiej rezydencji...

Na pierwszym piętrze zamku Królewskiego w Niepołomicach mieści się Muzeum i jest eksponowana wystawa XIX-wiecznej sztuki polskiej przygotowana przez Muzeum Narodowe w Krakowie...

Wystawa obejmuje 130 obrazów i 25 rzeźb z marmuru i brązu... Dzieła zgromadzone są w  ośmiu salach i pochodzą z najważniejszej kolekcji, z Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku... Prezentowane prace skomponowane tematycznie... Są więc pejzaże, sceny rodzajowe, portrety, sceny religijne i historyczne... Autorami dzieł są polscy artyści, m.in. Wojciech Dmochowski, Adam Gorczński, Wojciech Gerson, Władysław Gościmski, Aleksander Płonczyński.... 

Moją uwagę przykuły obrazy: Kościół OO. Dominikanów po pożarze w 1850 roku Adama Gorczyńskiego... Malarz prezentuje widok pogorzeliska od strony ulicy św. Gertrudy, ukazując jednocześnie resztki spalonych, stojących przy tej ulicy domów... Kolejny jego piękny obraz to Droga do Morskiego Oka w Tatrach.... Artysta przedstawił malowniczą dziewiętnastowieczną scenerię tatrzańską...

Na wystawie oprócz malarstwa prezentowana są również rzeźby XIX -wiecznych artystów... W jednej sali wystawowej stoi rzeźba Wisła i Wawel autorstwa Antoniego Kurzawy... To dzieło było wysoko cenione przez Wyspiańskiego, Witkiewicza, Wyczółkowskiego, Dunikowskiego... U Wyspiańskiego stała  rzeźba, z którą artysta się nie rozstawał... Prawdopodobnie ona zainspirowała malarza do napisania dramatu osnutego na legendzie o Kraku i Wandzie... Postać Wawelu w rzeźbie  kojarzy się nieodparcie z Krakiem...

Moją uwagę przykuły rzeźby Piotra Wójtowicza, który często nazywany był lwowskim Bernini'm lub lwowskim Fidiaszem... Artystę cechował barokowy dynamizm oraz dokładność w odtwarzaniu szczegółów anatomicznych... W muzeum możemy zobaczyć dwie rzeźby: Dziewczyna zaplatająca warkocz (Po kąpieli) oraz Perseusz z głową Meduzy...

Zygmunt Langman polski rzeźbiarz, stworzył cykl posągów proroków do kościoła Mariackiego w Krakowie... Zajmował się także rzeźbą portretową, alegoryczną i mitologiczną... W niepołomickim muzeum możemy zobaczyć Proroka Ezechiela... 

Jest też przepiękna rzeźba Apollo i Dafne Edwarda Podgórskiego... Nad rzeźbą obraz Zachód słońca nad morzem Stanisława Wyspiańskiego... 

Procesja Bożego Ciała Hipolita Lipińskiego wzbudziła moje zainteresowanie ponieważ jest dokumentem przeszłości... Obraz przedstawia żywą scenę  religijną... Z kościoła świętej Barbary wychodzi procesją... Malarz z niezwykłym realizmem uchwycił szczegóły architektury świątyni i z wielką precyzją oddaje detale strojów mieszkańców Krakowa oraz uroczystą atmosferę wydarzenia...

Na Zamku Królewskim w Niepołomicach możemy zobaczyć obraz Henryka Siemiradzkiego U Źródła... Namalowany około 1890 roku obraz uchodził za zaginiony, ponieważ po raz ostatni był pokazywany publicznie na wystawie w Monachium... Obecnie, dzięki uprzejmości prywatnego kolekcjonera, obraz został przekazany w depozyt i możemy zobaczyć go w galerii zamkowej... 

Osobne sale zajmuje malarstwo portretowe... Jest tutaj obraz olejny Aleksandra Gierymskiego Dama rokokowa... Artysta prezentuje nastrojową, oświetloną słońcem postać w stylu osiemnastowiecznym, z widocznymi wpływami impresjonizmu...

Umieszczono tu m.in. Portret Pani w woalce - Władysława Jana Pochwalskiego, Japonkę -Leona Wyczółkowskiego, Portret Józefy z Piwockich Jabłonowskiej - Alojzego Rejchana, Portret kobiety - Leopolda Loefflera...

Uwagę przyciąga piękna Maria Gralewska, narzeczona (wówczas) Jacka Malczewskiego... Pochodziła z zamożnej mieszczańskiej  rodziny była córką krakowskiego aptekarza... W 1887 Malczewski żeni się z Marią... Ten obraz uważany jest za jeden z najpiękniejszych w twórczości Malczewskiego...

W 1900 roku Jacek Malczewski poznaje "Afrodytę swojego życia" dwudziestojednoletnią Marię z Brunickich Balową, swoją wielką miłość...

Na zamku możemy zobaczyć wystawę, która prezentuje ikony i obrazy- napisane, namalowane przez członków krakowskiej Grupy Lumen, działającej przy Stowarzyszeniu Twórców Sztuki Sakralnej Ecclesia...

Ikona nie jest zwyczajnym obrazem o tematyce religijnej... Jest dziełem sztuki zrodzonym w modlitwie i niosącym w sobie symbolikę wypracowaną  przez setki pokoleń chrześcijańskich twórców...

Krakowska Grupa Lumen prezentuje również malarstwo gotyckie... Widzimy tutaj kopie słynnych obrazów m.in. Zwiastowanie Fra Angelico, Salvador Mundi Leonardo da Vinci, Madonna Pokory Fra Angelico, Madonna z dzieciątkiem Leonardo da Vinci... 

Malarstwo gotyckie, które rozwijało się w Europie od XII do XVI wieku, charakteryzuje się  wyrazistymi konturami, wydłużonymi sylwetkami  i silnym akcentem na emocje... Styl ten był związany z religijnością oraz  duchowością średniowiecza...

Odpuszczam sobie prezentowanie trzech  sal łowieckich gdzie znajdują się zwierzęta i ptactwo łowne zarówno z Puszczy Niepołomickiej, jak i z odległych regionów (Syberia, Afryka, Kanada) gdzie polują polscy myśliwi...